Numer 1/2017

okladka 1 17


Spis treści


3


Lekarstwem jest mądra miłość

Rozmowa z księdzem doktorem Markiem Dziewieckim


5


Niestabilność emocjonalna, niewielka świadomość odczuwanych emocji oraz brak ich akceptacji, a także niezdolność do integrowania różnych ambiwalentnych stanów emocjonalnych to główne trudności osób z osobowością borderline
Jolanta Hojda

Strategie pracy nad regulacją emocji u DDA nieuzależnionych na przykładzie osobowości borderline


7


Praktyki dyskryminacyjne w polskich placówkach odwykowych są na porządku dziennym. Powodem dyskryminacji może być płeć pacjenta, jego zaburzenie, a nawet wiek i potencjał intelektualny
Joanna Wawerska–Kus

Równe traktowanie a psychoterapia uzależnień


12


W psychoterapii Gestalt psychopatologia pojmowana jest jako przystosowanie się jednostki do rzeczywistości. Uzależnienie także traktuje się podobnie – jako trudne przystosowanie
Anna Biczewska

Doświadczenie uzależnienia z perspektywy psychoterapii Gestalt


15


Ludzie nie tylko doświadczają emocji. Chcą też mieć wpływ na ich pojawienie się, przebieg, znak, ekspresję, ale przede wszystkim chcą czuć się dobrze...
Natalia Kuska

A–psik, czyli o samokontroli emocjonalnej


17


Tytuł tego artykułu jest nieprzypadkowy. Można rzec, że designer drugs to narkotyki „szyte na miarę”, unikatowe, iście „kolekcjonerskie produkty”
Maria Agata Jeska

Designer Drugs


20


Największe znaczenie dla zdrowiejących kobiet ma motywowanie przez terapeutę do dalszej pracy nad sobą oraz odzyskanie poczucia własnej godności i szacunku innych ludzi
Ewa Włodarczyk

Żeby jeszcze skuteczniej pomagać...

Czyli o terapii i jej trudnościach z punktu widzenia kobiet uzależnionych od alkoholu


26


Przedstawiamy Szczeciński Ośrodek Terapii Uzależnień, zwany w skrócie „Ostrowską”, okiem jednej z zatrudnionych w nim terapeutek...
Aleksandra Gierek

Z wizytą na Ostrowskiej


28


Warto zajmować się żalem po stracie, by na nowo móc się cieszyć i przeżywać przyjemności, a także dlatego by „uczuciowego odrętwienia”, charakterystycznego często dla nieprzeżytego żalu po stracie, nie przekazywać dalej następnym pokoleniom5
Joanna Santura

Żal po stracie – dwie perspektywy


31


Metafora „płonącego gniazda” kojarzy się z programami i planami wychodzenia z bezdomności, u podłoża których leży przekonanie, że mieszkańcy ośrodka dla bezdomnych nie powinni czuć się bezpiecznie
w miejscu swojego zamieszkania. Dlaczego ma tak być?
Beata Maćkowiak–Serazetdinow

„Płonące gniazdo”

Refleksje na temat mojej pracy z osobami mieszkającymi w Ośrodku dla Bezdomnych


34


Propozycje czytelnicze, informacje Z Działu Lecznictwa Odwykowego PARPA


 

Numer 2/2017

okladka 217


Spis treści


3


Mamy dzisiaj nie tylko sukcesy związane z profilaktyką czy leczeniem uzależnień, ale także nowe środki
z funduszu hazardowego, dzięki którym będziemy mogli podjąć bardzo dużo nowych działań i dofinansować ciekawe projekty – mówi Krzysztof Brzózka, dyrektor Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

Po dobrej stronie mocy


4


Terapia uzależnień stanie się bardziej psychoterapią, jeśli zaktywizuje mocniej pacjenta niż terapeutę
Tomasz Głowik

O podmiotowości pacjenta, psychoterapii w terapii uzależnień i innych


9


Trudno sobie wyobrazić tę chwilę, kiedy nagle to wszystko, co wiedziałaś o sobie, jak siebie rozumiałeś, przestaje się jakby liczyć, nie poznajesz siebie. Cały twój wewnętrzny świat staje na głowie, nie znajdujesz w nim przystani, panuje tam wewnętrzny chaos...
Robert Haściło

Trauma – Poszukiwanie (JA)


13


„Na własnych błędach uczymy się równie wiele, co w sytuacji, gdy gładko i bez trudu wyciągamy prawidłowe wnioski” (Patrick Casement „O uczeniu się od pacjenta”.)
Joanna Grab

„Bez pożegnania” Decyzje o przerwaniu terapii grupowej DDA


17


Kiedy starożytny poeta Owidiusz, zainspirowany mitologią grecką, opisywał pięknego młodzieńca imieniem Narcyz, na pewno nie przewidywał, jak zawrotną karierę zrobi pojęcie utworzone od tego imienia. Grecki mit, zwielokrotniony i udramatyczniony siłą poezji, przemawiał do wielu pokoleń i przetrwał aż do dziś, inspirując badaczy ludzkiej psychiki, życia społecznego i kultury
Piotr Szczukiewicz

Zaburzenia narcystyczne – charakterystyka zjawiska


21


Od wielu lat w lecznictwie uzależnień kładzie się nacisk na indywidualizację oddziaływań terapeutycznych oraz dostosowanie oferty pomocowej do potrzeb pacjentów. Programy Ograniczania Picia (POP) oraz Programy Redukcji Szkód rekomendowane przez PARPA są odpowiedzią na to zapotrzebowanie
Jolanta Celebucka

Program Ograniczania Picia realizowany w Poradni w Toruniu – refleksje po pięciu latach


24


W Polsce mamy kilka szkół dla terapeutów uzależnień, żadna z nich nie uczy przemocy wobec pacjenta, a wszystkie realizują zajęcia z etyki
Anna Bakuła

Bronić czy milczeć


26

Choroba alkoholowa to kryzys generujący spiralę zysków i strat. Praca z nią skupiona powinna być na pozyskiwaniu zasobów oraz zatrzymaniu eskalacji strat
Robert Modrzyński, Justyna Kotowska

Abstynencja czy ograniczenie picia


29


Na co dzień widzimy tę część ludzkiej egzystencji, której większość ludzi nie chce dostrzegać – zniewolenie przez chorobę… utratę godności i instynktu samozachowawczego...bezsilność i brak wiary w lepsze jutro
Laura Owczarska

SOdON – warszawska wytrzeźwiałka


33


Od 19 do 21 czerwca, w Szklarskiej Porębie, odbywała się już VIII z kolei Dolnośląska Konferencja – Perspektywy Leczenia Odwykowego
Zuzanna Kasprzak

Konferencja w Szklarskiej Porębie – podsumowanie


35


Propozycje czytelnicze. Informacje


 

Numer 3/2017

okladka 317


Spis treści


3

Rozmowa z Krzysztofem Wojcieszkiem o Narodowym Programie Trzeźwości i nie tylko

Trzeba być upartym


5

Jakie są długotrwałe skutki przeżytej traumy? Badania demonstrują, że jedną z konsekwencji jest rozregulowanie pracy autonomicznego układu nerwowego (AUN), które objawia się w różny sposób i za pomocą różnych symptomów
Robert Haściło

Jak trauma może wpłynąć na rozwój uzależnienia?


10

Wydaje się, że psychoterapia osób uzależnionych i członków ich rodzin jest szczególnie wymagającą dziedziną ze względu na siłę i kaliber krzywdy i winy, z którą pracujemy...
Agnieszka Litwa–Janowska

Co nam przeszkadza wziąć odpowiedzialność?
Psychologiczne tło marginalizacji problemów uzależnień


15

Bezsenność jest podtrzymywana przez nieprawidłowe codzienne nawyki oraz określony system myślenia na temat trudności ze snem. U osób uzależnionych dochodzą też inne czynniki, a brak snu zakłóca proces zdrowienia
Jolanta Ryniak

Bezsenność u osób uzależnionych od alkoholu


17

Przed dziesięcioma laty uważaliśmy, że leki nasenne nowej generacji, tak zwanej „Z” (zaleplon, zopiclon, zolpidem) nie uzależniają, a jeśli już, to jedynie psychicznie. Nic bardziej mylnego
Maria Jeska

Epidemia bezsenności


22

U długotrwałych użytkowników palenie marihuany urasta często do rangi osobistego rytuału, a wręcz sposobu na życie, ale dużo frajdy już z tego nie ma. Wieloletnia intoksykacja spłyca i skraca wcześniejsze pozytywne efekty palenia, pozostawiając ich szczątki w postaci rozluźnienia i uspokojenia
Artur Sokołowski

Doświadczeni użytkownicy marihuany – specyficzny klient w terapii


25

Choć patologiczne zbieractwo nie jest wymienione w ICD–10 jako oddzielne zaburzenie, może ono zrujnować życie zarówno samego zbieracza, jak i jego bliskich, zmuszonych do zamieszkania wśród stert rupieci
Halina Ginowicz

Gdy przedmiotów wokół jest coraz więcej i więcej, czyli rzecz o zbieractwie


29

„Nie wytrzymam tego głodu”, „Głód nie minie”, „Tylko ludzie słabi mają problem z uzależnieniem, ja do nich nie należę” – to tylko nieliczne przykłady przekonań pacjentów, które utrudniają rozstanie się z uzależnieniem
Maria Napierała

Zrozumieć świat pacjenta – o roli przekonań w leczeniu uzależnień


32

Pacjent lękowo–unikający bardzo stara się zadowolić terapeutę, grupę terapeutyczną, dokładnie tak samo jak w dzieciństwie zadowalał rodzica... Praca z nim przypomina miłą rozmowę z bardzo zmotywowanym i poprawnym, czasami czarującym, pacjentem lub karkołomne doświadczenie poszukiwania adekwatnych, prawdziwych uczuć i myśli
Anna Kochanowska

Depresja – perspektywa rozwojowa


35

Patologiczne używanie alkoholu często prowadzi do destrukcyjnej sytuacji życiowej i utraty zasobów. Ta sytuacja, w której znalazła się osoba uzależniona, powoduje również, że ma ona zablokowaną drogę naturalnego zdobywania zasobów
Justyna Kotowska, Robert Modrzyński

Abstynencja czy ograniczanie picia cz. II


38

W pracy wychowawcy MOS/MOW w zakresie związanym z wychowankami, którzy zmagają się z problemem zażywania substancji psychoaktywnych, szczególnie ważne jest nakreślenie granic kompetencji wychowawców
Justyna Kaczmarczyk

Problemy profilaktyki i leczenia uzależnień występujące w Ośrodkach Socjoterapeutycznych i Wychowawczych


40

Informacje, propozycje czytelnicze. Z Działu Lecznictwa Odwykowego PARPA



Numer 4/2017

okladka 417


Spis treści


3

Gra o dobre życie


Żeby dziecko zostało kiedyś szczęśliwym dorosłym, nieczującym przymusu uciekania w alkohol czy substancje psychoaktywne, trzeba prowadzić działania profilaktyczne i terapeutyczne nawet w szkole podstawowej – mówi Jolanta Terlikowska, kierownik działu ds. Rodziny i Młodzieży PARPA


4

Sukcesy i porażki lecznictwa uzależnień: podsumowanie doświadczeń europejskich

Problemy wynikające z nadużywania substancji psychoaktywnych i uzależnienia (Rehm i współpr., 2006) wymagają adekwatnych interwencji i polityki społecznej wrażliwej na różnice kulturowe i świadomej specyfiki własnego kraju
Harald Klingemann


8

Alkoholicy wysokofunkcjonujący w terapii odwykowej – specyfika pracy terapeutycznej

Zanim alkoholik wysokofunkcjonujący podejmie decyzję o pożegnaniu picia, mija z reguły kilka, a nawet kilkanaście lat życia w nałogu, podczas których sobie i bliskim dowodzi, iż alkohol jest jedynie odskocznią od stresów dnia codziennego...
Ewa Miturska


14

Koncepcja wczesnych nieadaptacyjnych schematów według Jeffreya Younga i jej zastosowanie w badaniach oraz leczeniu osób uzależnionych

Zalążki schematów kształtują się na wczesnym etapie rozwoju człowieka, a następnie mogą utrwalać się na przestrzeni życia (…). Wczesne nieadaptacyjne schematy pojawiają się w wyniku niezaspokojenia w dzieciństwie podstawowych potrzeb emocjonalnych
Jan Chodkiewicz


18

Problemy superwizantów w pracy indywidualnej i grupowej

Trudno nie zauważyć, że nowe zjawiska pojawiające się w placówkach odwykowych wpływają na problemy poruszane na superwizjach. Najwięcej zgłaszanych problemów i pytań superwizyjnych dotyczy relacji terapeutycznej
Jacek Wysowski


22

Abstynencja czy ograniczanie picia cz.III

„Abstynencja jest czasami idealnym wyjściem w odniesieniu do redukcji zagrożenia, w obliczu którego staje wielu użytkowników. Jednak większość z nich, z wielu uzasadnionych względów, nie chce bądź nie jest w stanie utrzymywać abstynencji. W efekcie na samym początku napotykają wymóg, który uniemożliwia im skuteczne zaangażowanie” Andrew Tatarsky
Robert Modrzyński, Justyna Kotowska


25

Gdy przedmiotów wokół jest coraz więcej i więcej, czyli rzecz o zbieractwie

Choć patologiczne zbieractwo nie jest wymienione w ICD–10 jako oddzielne zaburzenie, może ono zrujnować życie zarówno samego zbieracza, jak i jego bliskich, zmuszonych do zamieszkania wśród stert rupieci
Halina Ginowicz


27

Zastosowanie techniki problem solving w psychoterapii

Technika problem solving pomaga w sformułowaniu problemów do rozwiązania i celów do osiągnięcia. Może przydać się w pracy terapeutycznej zarówno w czasie pierwszych rozmów z pacjentem, jak i w na późniejszych etapach terapii
Karolina Nestoruk


32

Grupa wsparcia dla cudzoziemców rosyjskojęzycznych

W odpowiedzi na badania prowadzone od 2008 roku przez Centrum Badań Migracyjnych UAM w Poznaniu powstał Punkt informacyjno–doradczy dla Cudzoziemców – Migrant Info Point (MIP)
Rafał Rytwiński


34

Propozycje czytelnicze. Informacje


36

W trosce o trzeźwość

Wreszcie możemy oglądać efekty uchwały Sejmu Rzeczypospolitej ogłaszającej roku 2017 rokiem troski o trzeźwość Narodu
Tomasz Rowiński


Numer 5/2017

okladka 517


Spis treści


3

Pracoholizm – dobrze ubrane uzależnienie

Rozmowa z dr Dianą Malinowską


5

FASD – problem, który nie istnieje?

Adekwatny proces pomocy dziecku z FASD powinien zawierać działania, które pomogą uruchomić mechanizmy plastyczności mózgu
Teresa Jadczak–Szumiło


8

Jak domknąć niedomknięte? Terapia następstw traumy szokowej

Zakodowane w pamięci niejawnej intensywne wspomnienia, które nie zostały zintegrowane w pamięci, są jakby odłączone od umysłu, mogą leżeć u podstaw częstych problemów, np. nadmiernego pobudzenia, stanów dysocjacji, intensywnych emocji, odrętwienia, odcięcia od ciała, otępienia i różnych form ponownego odgrywania traumy np. flashbacków, nawracających przytłaczających wspomnień...
Robert Haściło


15

Znaczenie spontaniczności w procesie zdrowienia u Dorosłych Dzieci Alkoholików

W życiu dziecka alkoholika główną emocją, która jest bardzo cicha i przez to „grzeczna”, jest lęk. Izoluje on i wycofuje dziecko z jakiejkolwiek aktywności. Lęk o to, czy nie jest się za głośno, lęk o to, w jakim stanie wróci rodzic, czy dziś będzie awantura w domu...
Katarzyna Czerwonka


17

Środowisko rodzinne a depresja

W dobrym, naturalnym środowisku buk pospolity może żyć aż trzysta lat. Jeśli jednak ingerencja człowieka, szkodników, warunków atmosferycznych jednorazowo lub permanentnie wpłyną w niekorzystny sposób na drzewo, jego życie ulegnie skróceniu. Początkowo zaczniemy obserwować utratę liści i pogorszenie ich jakości, następnie konary zaczną się opuszczać i zobaczymy kolejne symptomy zniszczenia
Anna Wantuła


20

Grupa jako Schronienie

Kobiety mają bardzo silne pragnienie, by być razem, ale jednocześnie pomiędzy nimi jest wiele nieujawnianych konfliktów, agresji i rywalizacji
Magdalena Kotyza


25

Psychologiczne aspekty samoobrony w pracy z kobietami dotkniętymi przemocą – z doświadczeń własnych psychologa

„Pewien młody człowiek kończył właśnie swoją naukę i wkrótce miał stać się nauczycielem. Jak wszyscy dobrzy uczniowie chciał rzucić wyzwanie nauczycielowi oraz rozwinąć własny sposób myślenia. Schwytał ptaka w dłoń i z ptakiem w ręku poszedł do swojego mistrza. Nauczycielu, czy ten ptak jest żywy czy martwy? – zada mu pytanie.
Jego plan był następujący: jeśli nauczyciel powie, że jest martwy, otworzy rękę, a wtedy ptak odleci. Jeśli natomiast odpowie, że ptak jest żywy, zgniecie ptaka w palcach. Tak czy inaczej, bez względu na odpowiedź, nauczyciel pozostanie w błędzie.
– Czy ten ptak jest żywy, czy martwy? – zapytał młody człowiek. Mistrz zastanowił się, spojrzał uczniowi w oczy i rzekł – Mój drogi uczniu, myślę, że los tego ptaka leży w Twoich rękach.” Paulo Coelho
Barbara Razik–Polowczyk


27

Superwizja dojrzewająca

Superwizja, jako aktywność wspierająca profesjonalizm psychoterapeutów oraz ich stały rozwój zawodowy, wydaje się dziś w sposób oczywisty niezbędnym i naturalnym elementem naszej pracy
Iwona Kołodziejczyk


29

Między pacjentem a terapeutą

Właściwe rozumienie relacji jest ważnym źródłem wiedzy o pacjencie, wpływa na świadome kierowanie procesem terapii i chroni przed wypadaniem z roli terapeuty
Agnieszka Kolano


30

Obserwacje dotyczące problemów superwizantów

Uzależnienie coraz trudniej traktować tylko jako wydzielony
i autonomiczny problem pacjenta, coraz większego znaczenia
w poznawaniu choroby odgrywa kontekst uwarunkowań przyczynowych oraz tych wynikających z szerszej patologii lub obszarów zdrowia ludzi
Rajmund Janowski


32

O patologiach społecznych słów wiele

Coraz częściej do rodziców słane są apele, by starali się odzyskiwać kontakty ze swoimi dziećmi, gdyż jedynie pozytywna komunikacja może ocalić je od patologii społecznych. Usprawiedliwia to przedstawienie charakterystyki tego, co nazywamy patologiami społecznymi, szczególnie że stwarzają coraz więcej zagrożeń, nie tylko dla dzieci i młodzieży, ale także dla szeroko rozumianego życia społecznego. Ze względu na obszerność problematyki przedstawię ją w dwóch częściach
Henryk Kędzierski


35

Propozycje czytelnicze. informacje. z działu lecznictwa PARPA